Giải phóng tiềm năng ghi nhớ

Một hướng dẫn đơn giản để gia tăng năng lực ghi nhớ trong bạn

 Kiến thức. Bạn có phương pháp học tập riêng. Khối lượng kiến thức cần nhớ ngày một nhiều. Phương pháp học bạn đang dùng gây ra nhiều bức bối. Điểm số, kết quả buộc bạn phải tìm giải pháp. Bạn từng thấy vài chương trình trí nhớ. Bạn cũng thấy vài người có trí nhớ nổi bật thay đổi bản thân bằng phương pháp mới (dù xuất phát điểm rất thấp). Bạn có thể đã thử dùng vài hệ nhớ và thất bại. Điều gì khiến người khác hình thành được cách học mới, trong khi hiệu quả bạn tạo ra (từ cách học mới) rất khó chấp nhận? Bài viết này là một số thông tin cần biết, để hình thành trong bạn phương pháp học tập hiệu quả, nhanh chóng và đúng với khả năng ghi nhớ tự nhiên của bạn. Tình huống sau sẽ là mở đầu cho những gì bạn cần biết. Nó như sau.

Tinh giản

Đang biên tập nội dung cho người trình bày diễn cảm, thư ký tòa soạn gọi người biên tập lên khiển trách:

Bài này chỉ phải viết trong 50 chữ, mà anh viết tới 500 chữ! Anh có biết áp lực ghi nhớ ngắn hạn với một người trong nghề là bao nhiêu không? Mang về “cô đọng” lại cho tôi!

Cuối cùng, tin cần trình bày có nội dung: “Nguyễn Thành X. Hà Nội. Tối 22/5, bật lửa soi xem xăng còn hay hết. Xăng còn. X. thọ 30 tuổi”

….

Một chuyện hài. Áp lực ghi nhớ thông tin thời nay khá lớn. Bạn chắc cũng từng phải trích lọc nội dung cần nhớ xuống mức thấp nhất. Không có gì khó hiểu, khi thông tin bị rớt mất. Đã đến lúc tìm kiếm giải pháp. 

Thông tin bạn đọc từ nội dung bài này là một số hướng dẫn từ Tony Buzan – người phát minh kỹ thuật lập sơ đồ tư duy. Đồng thời là nhà nghiên cứu hàng đầu thế giới về não bộ và phương pháp học tập. Cùng với đó là một số chỉ dẫn từ Eran katz – người đã dùng kỹ thuật nhớ để có thể nhớ được 500 chữ số với một lần nghe và đề tên mình vào kỷ lục guiness.

Hầu hết mọi người đều phải dùng trí nhớ, để đối mặt với mọi việc xảy ra trong ngày. Tùy hoàn cảnh cụ thể, áp lực ghi nhớ của bạn sẽ khác nhau. Những việc bạn gặp thường thế nào?

Thực trạng 

Thi cử. Kiến thức bắt buộc phải có để đảm bảo thi cử hoặc để làm việc. Để thi qua môn buộc bạn phải ghi nhớ. Vấn đề xuất hiện, khi lượng kiến thức lớn và bạn không đủ khả năng để nhớ tất cả (trong thời gian đang có). Áp lực sẽ phát sinh và lớn tỉ lệ thuận với lượng kiến thức cần nhớ. Bạn có từng lo lắng, chột bụng hay tay chân luốn cuốn trước cửa phòng thi? Hãy thành thật với chính mình.

Khi bước vào môi trường học tập năng động (hay tự học), việc của bạn là tự tìm hiểu, nghiên cứu thêm. Bạn phải đến thư viện, đến hội trường,… và cảnh tượng bạn hay gặp là gì?

Một số người úp mặt trên bàn trong thư viên, trong giờ học hoặc nói chuyện, trao đổi với nhau về những thứ chẳng liên quan gì đến môn học. Bạn biết rõ về tình trạng học tập của mình. Tinh thần học tập của bạn từng có lúc lên cao trong việc gia tăng thành tích. Dù vậy có lúc bạn cũng cảm thấy buồn ngủ, thấy môn học nhàm chán và vô ích… Đó có phải là thực tế?

Điều gì khiến người khác có thành tích học tập cao, trong khi bạn thấy mình khả năng có hạn? Yếu tố cản trở khả năng đầu tiên của bạn đã đến. 

Tính chất của những thông tin hữu ích

Kết quả. Kiến thức phải là phương tiện giúp bạn đạt mục tiêu (điều bạn muốn). Bạn nghĩ gì về những điều đã học? Bao nhiêu thứ bạn học hiện tại có liên quan với việc bạn áp dụng hoặc sẽ sử dụng?

Câu trả lời của bạn sẽ là động lực giúp ghi nhớ những thông tin cần thiết. Vấn đề là sau khi vượt qua mục tiêu, liệu bạn có còn muốn nhớ những kiến thức đã học? Sẽ ra sao, nếu kiến thức (giúp bạn vượt qua mục tiêu) không còn cần đến nữa trong tương lai? Bạn sẽ quên nó? Điều quan trọng đã đến.

Sự hữu dụng. Tiêu chí để một thông tin được giữ lại trong trí nhớ của bạn vĩnh viễn là vì bạn biết thông tin dùng làm gì hoặc có thể giúp bạn tạo ra điều gì. Qua đó hành động của bạn đã thể hiện điều gì?

Đảm bạo kiến thức ghi nhớ phải hữu ích. Phải chăng cuộc sống chỉ đơn giản như vậy?

Hiểu rõ về bản thân – xây dựng những phương pháp

Thời đại thông tin. Số lượng thông tin quá nhiều. Những thứ bạn gặp mang lại lợi ích, bạn sẽ muốn nhớ. Vậy những thông tin bạn thấy vô ích thì sao?

Sự thật phủ phàn. Trong thi cử, bạn sẽ gặp phải những môn học không biết dùng để làm cái gì. Bạn cực ngán nó. Vậy không học có thi được không? Giải pháp xuất hiện.

Xử lý tình huống. Đôi lúc bạn chỉ cần tìm cách thi cho qua môn. Dù vậy với những thông tin thật sự có giá trị cho công việc và có khối lượng lớn. Bạn thật sự phải ghi nhớ. Bạn tìm kiếm một vài hướng dẫn học tập, một số sách chỉ phương pháp ghi nhớ cấp tốc,… và bạn cảm thấy thế nào về phương pháp mới (các hệ nhớ)?

Suy nghĩ trong bạn 

Rắc rối. Một phương pháp gây ra thêm nhầm lẫn trong việc ghi nhớ hiện tại của bạn. Có khi bạn cảm thấy phương pháp ghi nhớ như trò trẻ con, nhảm nhí. Những người dùng các công cụ ghi nhớ toàn là những kẻ “bất bình thường”. Vậy đâu mới là sự thật? Câu chuyện lịch sử sau có thể sẽ là lời giải.

Một ghi chép trong bách khoa toàn thư (về triết học)

Theo như lời kể của nhà triết gia và hùng biện người La Mã Cicero, sáng kiến ghi nhớ xuất hiện ở một buổi tiệc tại Thessaly. Nơi Simonides tham gia, để ngâm một bài thơ ca tụng vị chủ bữa tiệc. Không lâu sau phần biểu diễn, Simonides được gọi ra ngoài. Trong lúc ông vắng mặt, trần nhà của sảnh tiệc bất chợt sụp đổ và đè lên tất cả những vị khách khiến thân xác họ không còn có thể nhận dạng được nữa. Người duy nhất còn sống sau bữa tiệc gặp chuyện gì? 

Simonides phải tham gia vào quá trình cứu trợ sau đó và phát hiện ra rằng bằng cách sử dụng trí nhớ của mình về những người ngồi xung quanh bàn tiệc. Ông có thể xác định được nhân dạng của các vị khách xấu số dựa theo vị trí mà cơ thể của họ được tìm thấy.

Qua trải nghiệm đó, Simonides suy ra rằng: việc liên kết một chuỗi các hình ảnh với những vị trí xác định của một không gian có sẵn trong bộ nhớ rất hiệu quả cho việc ghi nhớ mà không gây xáo trộn đến trật tự các hình ảnh đó. Ông sau đó đã khuyên các nhà diễn thuyết sử dụng phương pháp này, để ghi nhớ những luận điểm trong bài diễn thuyết của mình theo đúng trình tự mà họ đã chuẩn bị trước. Cột mốc quan trọng xuất hiện.

Phương pháp ghi nhớ Loci được phát minh bởi nhà thơ người Hy Lạp Simonides xứ Ceos vào khoảng năm 477 trước Công Nguyên (Qureshi et al. 140). Từ loci là dạng số nhiều của từ locus (tức là vị trí). Đồng thời theo như ghi chép, Loci là một phương pháp ghi nhớ có lịch sử lâu đời (theo Bách khoa toàn thư về Triết học Stanford) và phương pháp LOCI được sáng tạo bởi nhà thơ Simonides (c.556-c.468 TCN). Dù các phương pháp khác trước thời Simonides không có ghi chép.

Giá trị của việc ứng dụng trí tưởng tượng

Nếu phương pháp ghi nhớ giống như trò chơi tưởng tượng, điều gì sẽ xảy ra? Có phải chính việc biến những thứ phải ghi nhớ (có khi rất nhàm chán) theo trí tưởng tượng sẽ làm thay đổi cảm nhận? Có phải một trò chơi thì sẽ không gây ra áp lực?

Tận dụng những lợi ích của trí tưởng tượng, việc ghi nhớ giúp bạn giải tỏa áp lực học tập, trong khi vẫn tăng tốc độ ghi nhớ. Dù vậy đâu là trở ngại khiến bạn chưa đạt được phương pháp mới?

Khả năng tự nhiên – Niềm tin trong bản thân

Bạn là người bình thường. Khả năng của bạn có hạn. Những phương pháp ghi nhớ giúp người khác học hiệu quả không chắc hữu dụng với bạn. Lý do thật sự là gì? Vấn đề sẽ nằm ở bộ khung ghi nhớ tự nhiên (bản năng). Khoa học đã ghi nhận điều gì?

Lý thuyết về trí nhớ (tự nhiên) có kỹ năng được đề xuất bởi K. Anders Ericsson và Bill Chase để giải thích tính hiệu quả của các cách ghi nhớ trong chuyên môn về trí nhớ. Nhìn chung, trí nhớ ngắn hạn có dung lượng (trung bình) gồm bảy mục. Tuy nhiên, để ghi nhớ các chuỗi dài thông tin không liên quan, hạn chế này phải được khắc phục. Giải pháp từ đây xuất hiện.

Hãy dùng hệ nhớ cơ bản sau, để kiểm chứng việc bạn có thể đạt tới mức tối ưu của bản năng tự nhiên trong bao nhiêu phút.

Số – hình

Bạn hãy làm việc sau, để thiết lập hệ số hình cho mình.

Tương ứng với những con số từ 0-9 (10 chữ số), bạn hãy liên hệ mỗi số với một hình ảnh cụ thể (do bạn nghĩ ra).  Đồng thời khi nghe tới số, bạn hãy cố hình dung ngay đến hình và ngược lại. Hãy dành thời gian vẽ ra những hình ảnh của bạn. Sau đây là những hình ảnh gợi ý, bạn có thể tham khảo 

Số 0: có hình như cái dĩa, quả trứng,…

Số 1: cây gậy, …

Số 2: con vịt,..

Số 3: gọng kiến, người tuyết, cải mỏ (của doremon), …

Số 4: chiếc thuyền,…

Số 5: bàn tay,…

Số 6: lưỡi câu,…

Số 7: câu búa,…

Số 8: cục tạ,…

Số 9: quả bóng bay,…

Lưu ý: khi chọn hình ảnh, không nên chọn hình ảnh giống, hoặc gần giống nhau giữa các chữ số. Vì bạn sẽ bị nhầm lẫn, khi liên kết với các thông tin cần nhớ.

Bạn đã vẽ ra hình ảnh từ 0-9 chưa? Nếu làm xong, hãy lập lại bằng cách nhờ ai đó gọi ra một số bất kỳ từ 0-9, để bạn nêu ra hình ảnh tương xứng. (nhớ làm việc này 2 lần, trước khi thực hiện nội dung nhớ bên dưới). Đã đến lúc vui chơi.

Thử sức

Hãy hình dung hình ảnh từ mỗi con số. Sau đó gắn hình (từ con số) với thông tin cần nhớ. Liên kết tưởng tượng sẽ mạnh hơn, nếu bạn tưởng tượng hình ảnh có chút mất cân xứng, có sự vận động, có sự chuyển tiếp và có số lượng đặc biệt. VD: để liên kết ghi nhớ số 1 với cây quạt hơi nước, bạn có thể hình cung cảnh một cây cột điện đã ngã đè lên cây quát hơi nước… Số 9 với bãi biển, bạn có thể hình dung tới lần tắm biển gần nhất và thêm mấy quả bóng bay trên trời (xuất hiện lúc bạn đang đang bơi vào bờ chăng?).

Ổn rồi! Giờ bạn hãy đọc qua danh sách sau, để nhớ sau 1 lần đọc. Hãy chắc việc bạn trông thấy một cảnh tượng nào đó (qua từng con số).

0. Cây xăng; 1. Căn tin; 2. Xe hơi; 3. Tàu hỏa; 4. Xe hơi; 5. Thùng giấy; 6. Laptop; 7. Nước; 8. Lính cứu hỏa; 9. Luật sư.

Hãy nhờ người nào đó gọi ra một số bất kỳ từ 0-9, cho đến khi gọi đủ các số. Bạn sẽ có nhận định về trí nhớ của mình. Trì nhớ của bạn tốt chứ?

Phương pháp học tập bình thường có giúp bạn lấy ra thông tin bất kỳ ngay lập tức?

Phần nhiều nếu bạn từng sử dụng hệ nhớ và thấy khó nhớ thông tin, vấn đề sẽ nằm ở hình ảnh bạn tạo ra. Vì vậy bạn cần nhớ, trí nhớ thường gắn liền khả năng hình ảnh hóa” mọi thông tin cần lưu trữ. Những từ trừu tượng hay động từ sẽ làm khó bạn. Dù vậy vẫn có cách thức (chi tiết không đề cập ở nội dung này).

Bạn đã tin hơn vào khả năng của mình? Dù vậy vẫn có một trường hợp khiến việc tiếp thu các hệ nhớ thất bại với bạn. Nó là gì?

Vấn đề công việc và tuổi tác

Tuổi tác gắn liền với sự lão hóa. Tuổi của bạn càng cao việc ghi nhớ sẽ giảm. Vậy học cách ghi nhớ để làm gì? Có lẽ bạn cần biết người tám lần đạt kỷ lục ghi nhớ thế giới. Ông (Dominic O’ Brien) hiện đang ở tuổi 56 và có trí nhớ tốt hơn hẳn so với những người cùng tuổi (không có phương pháp ghi nhớ). Bạn có thể tự tìm hiểu tiểu sử của ông.

Nếu bạn thấy công việc của mình không cần áp dụng gì từ kỹ năng nhớ. Bạn đã bỏ qua điều gì?

Phải chăng khi làm việc, bạn sẽ chỉ làm việc? Liệu có phải tiếp thu kiến thức cập nhật cho công việc, có thăng chức, đổi nghề,…? Hãy thành thật trả lời những trường hợp đã nêu. Có việc nào không cần đến việc ghi nhớ?

Nếu bạn cảm thấy việc tiếp thu những kỹ năng ghi nhớ quá phức tạp và tiếp tục giữ cách học tập cũ, thì việc gì sẽ xảy ra?

Chẳng việc gì xảy ra cả. Có thể lúc nào đó bạn sẽ thấy khả năng của bản thân thật tệ, trong khi bạn có thể thay đổi cảm nhận đó. Bạn có thấy ngại khi người khác thấy thành tích học tập của mình? Có phải bạn là người quyết định tương lai của mình?

Tiếng nói của khoa học – sự phát triển đảm bảo 

Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Neuron, phương pháp ghi nhớ có thể mang lại nhiều lợi ích cho bất cứ ai. Trên thực tế, chỉ cần thực hiện hàng ngày các buổi huấn luyện kéo dài 30 phút này, thì chỉ sau vài tuần, bạn sẽ cảm nhận được sự ảnh hưởng tích cực đến từ bộ não của bạn….

“Không chỉ riêng bạn mới có thể thay đổi hành vi của mình, (những người qua) quá trình huấn luyện cũng có thể tạo ra một mô hình kết nối của bộ não tương tự như những vận động viên trí nhớ tài năng”, tác giả Martin Dresler, trợ lý giáo sư về khoa học thần kinh nhận thức tại Trung tâm Y tế Đại học Radboud chia sẻ.

Nghiên cứu được thực hiện với 23 trong số 50 vận động viên trí nhớ trên thế giới. Cụ thể đó là trong vòng 20 phút họ phải nhớ lại 72 danh từ ngẫu nhiên. Thật ngạc nhiên, những chuyên gia trí nhớ hầu hết nhớ được 71 hoặc 72 từ.

Trái lại, với một nhóm người có độ tuổi ngang bằng với những vận động viên ở trên và không được đào tạo về phương pháp ghi nhớ, họ chỉ nhớ được (tối đa) 26 từ. Tuy nhiên, sau 6 tuần tập luyện hàng ngày trong 30 phút, họ đã nhớ được gấp đôi số từ lúc bạn đầu, thậm chí ghi nhớ được 62 từ trong danh sách 72.

Điều ấn tượng hơn đó là sau bốn tháng nữa mà không được đào tạo, các thành viên trong nhóm vẫn có thể nhớ lại trung bình 48 trong 72 từ đã cho, tốt hơn rất nhiều so với những gì họ đã làm ban đầu.

“Một khi bạn đã quen thuộc với những phương pháp này và biết cách áp dụng chúng, bạn có thể duy trì hiệu suất cao của mình mà không cần đào tạo thêm nữa”, Dresler nói.

Khi các nhà nghiên cứu quét não của nhóm kiểm soát, họ nhận ra rằng chỉ sau sáu tuần huấn luyện, bộ não phát triển các kết nối giống như các vận động viên trí nhớ. Họ (những người nghiên cứu) gọi đây là hiệu ứng “phụ thuộc vào hoạt động”.

Bạn có muốn thay đổi những cảm giác tệ hại trước các đợt thi?

Một chút tự hào 

Ẩn ý. Phần lớn những người bạn thân của bạn có thể sẽ không nói gì về thành tích (điểm yếu) của bạn. Dù vậy chắc chắn sẽ có chút ngưỡng mộ và lời khen cho những thành tích bạn đạt được. Dù vậy đâu đó vẫn có vài người thiếu lịch sự phải không?

Với phần lớn những người bạn gặp, nếu họ có thành tích xuất sắc, bạn sẽ ít gây ấn tượng trong họ. Dù vậy không phải ai cũng có tính cách tốt, khi có những người tự cao và hay soi mói, đôi lúc họ sẽ gây cho bạn cảm giác khó chịu. Bạn đã nghe điều gì?

Chẳng vui vẻ gì, khi nhớ ra mấy lời trêu chọc. Dù cho người khác có thể coi thường bạn. Quan trọng là bạn có chắc không coi thường chính mình? Có phải việc bạn không phấn đấu tí nào là biểu hiện của việc bạn xem nhẹ chính mình? Đâu mới là khả năng thật của bạn?

Gấp 10 bản năng tự nhiên – khả năng nhớ 100 thứ cấp tốc

Với những hệ nhớ được tạo ra, việc tăng tốc độ ghi nhớ giờ đã trở nên dễ dàng hơn nhiều. Những nghiên cứu và thực tế đã cho thấy khả năng của bạn cao hơn rất nhiều. Điều đơn giản là cách thức học tập cũ đã kiềm hãm khả năng của bạn quá lâu. Hãy thay đổi nó.

Chỉ cần bạn phát triển hệ nhớ (số hình) lên hệ chính (tức có khả năng nhớ cấp tốc 100 thứ). Bạn sẽ nhớ các điểm cốt yếu của một cuốn sách dễ dàng. Hướng đến việc nhớ được 100 thứ, việc học của bạn sẽ thay đổi. Môn thi sẽ không còn là áp lực. Đó là một trò chơi.

Hãy nhớ mốc 100, nếu bạn muốn từ khả năng học tập bình thường trở thành khác biệt.

Bằng việc đăng ký (điền) mẫu nhận thông tin bên dưới. Bạn sẽ được nhận thông tin qua mail với những chỉ dẫn tuần tự (khi có thêm) để nhanh chóng hình thành hệ chính cho mình. Ngoài ra còn có những hướng dẫn nhỏ khác giúp bạn kết hợp các hệ nhớ với nhau. Đề nhận thông tin chỉ dẫn thêm, miễn phí, không ràng buộc, tuần theo quy định (luật) sử dụng thư điện tử (nên sẽ đòi hỏi sự chấp nhận của bạn, trước khi mail được gửi).

Nhớ xác nhận mail của bạn, sau khi để lại thông tin (tại mẫu bên dưới. Nếu bạn điền thông tin ở mẫu khác của trang web, nội dung nhận sẽ theo chủ đề của bài viết).

Tái bút

Bạn biết rõ cảm giác áp lực. Bạn có muốn thay đổi cách học làm bạn mệt mỏi, tốn nhiều thời gian và công sức?

Nếu từng thử vài cách ghi nhớ mới mà không có kết quả. Có thể bạn đã quên mất điểm cốt lõi của khả năng tự nhiên. Bạn nhớ ra điều gì? Chưa nhớ ra? Tất cả mọi thất bại trong kỹ năng nhớ là vì chống lại hoặc bỏ qua khả năng hình ảnh hóa mọi thông tin cần nhớ. Một chức năng sơ đẳng của bản thân, khi bạn còn nhỏ. Vậy giờ phải làm gì để sớm gia tăng khả năng ghi nhớ của bạn?

Các hệ nhớ chỉ là phương tiện, trong khi niềm tin đúng mới là yếu tố khiến thông tin ở lại với bạn. Khi vận dụng được hệ số hình, điều đó chứng tỏ bạn chỉ vừa trả lại chút tự do trong suy nghĩ của mình. Hãy ăn mững vì thành tích vừa đạt được và nhớ xác nhận email sau khi đăng ký. Nếu bạn không xác nhận, việc đăng ký nhận tin sẽ không hoàn tất. Nếu bạn đã xác nhận và không muốn nhận thêm thông tin gì thì trong mỗi email bạn nhận luôn có dòng “unsubscribe/ hủy nhận tin”. Những thông tin cần cung cấp nằm trong form tiếp sau.