Vết tích của cảm xúc bị chôn giấu

Những dấu hiệu được thể hiện từ ruột gan của người nói

Quan sát. Mỗi người đều có suy nghĩ riêng. Những thời điểm khác nhau, lời nói của một người là biểu hiện của những mối bận tâm trong họ. Để chiểm được suy nghĩ của người khác thì bạn phải làm gì đầu tiên? Bạn mất bao lâu để biết chính xác điều người khác bận tâm? Bài viết này là cái nhìn chung. Và bạn sẽ có cách tìm tới những cảm xúc bị che giấu. Những dầu hiệu cảm xúc vẫn tiếp tục đến và đi theo thời gian. Điều bạn phải làm là tăng cường khả năng nhận diện những dấu hiệu. Chúng thuộc loại gì? Những tình huống sau sẽ là phần mở đầu cho nội dung này. Âm điệu của cảm xúc bắt đầu.

Một buổi tối chủ nhật

Ông Smith và bà Smith đang ngồi cùng nhau trong phòng khách.

‘’mẫu tin này mắc cười quá em ơi’’, ông Smith vui vẻ chỉ tay vào tờ báo đang đọc và nói với bà Smith. ‘’một phụ nữ nhỏ con, cao chưa đầy một thước rưỡi. Nhưng lại đánh te tua ông chồng hàng nghề đấu vật nặng hơn trăm ký’’.

Bà Smith rời mắt khỏi quyển sách đang đọc. ‘’hẳn là ông ta đã làm gì đó sai nên cô vợ mới như thế! Ông ta đã làm gì mà bị vợ đánh vậy?’’

‘’ông ta giấu giếm vài đôi tất phụ nữ trong ngăn kéo đựng quần áo của mình. Bà vợ phát hiện, ngay lập tức phán ổng mèo mả gà đồng!’’ – Ông Smith nói.

‘’rồi ông ta có bào chữa gì không?’’.

‘’ông ta nói là ông ta mua về để bí mật làm qùa tặng cho vợ nhân ngày sinh nhật’’. Ông Smith vừa kể vừa phì cười. ‘’trong khi sinh nhật của bà vợ còn một tháng nữa mới đến, nên bà ta không tin’’.

‘’còn anh có tin lời ông ta không?’’ bà Smith quay sang hỏi chồng mình.

‘’Tất nhiên! Tôi tin chứ. Có lẽ ông ta cũng giống tôi, sợ quên ngày sinh nhật của vợ’’. Ông Smith cười lớn. ‘’có lẽ vợ ông ta thì không được như bà!’’

‘’ý anh là sao?”

‘’cưng à, em có bao giờ cho phép anh được quên thứ gì đâu! Em nhắc nhở anh về ngày sinh nhật của em trước đó đến sáu tuần và liên tục nhắc đi nhắc lại cho đến ngày tổ chức sinh nhật!

‘’anh dám nói thể à!’’ bà Smith nhảy dựng lên.

‘’cái gì mà dám với chả dám? Đó là sự thật mà cưng!’’

‘’đừng gọi tôi là ‘’cưng’’ nữa!’’ bà vợ vặn lại một cách đầy bực tức.

‘’tôi phải chi tiêu tằn tiện suốt năm trời để có tiền mua quà sinh nhật cho ông. Còn tôi, tôi mà không nhắc anh thì đời nào anh tặng quà cho tôi’’

‘’nhưng…’’ ông ngập ngừng

‘’đừng có chối! Trước khi cưới, anh có thể tìm ra vô số lý do để tặng quà cho tôi!’’

“ừ, nhừng giờ chúng ta đâu còn như thời độc thân nữa đâu!’’ ông Smith cãi lại.

“tôi ước gì mình được như xưa. Giờ tôi sống với anh chẳng khác gì ở tù!”

“em… ý em là em thất vọng về anh?”

“quá thất vọng! Hồi đó mẹ tôi đã từng khuyên can tôi là anh chẳng được tích sự gì hết!”

“đừng có lôi mẹ cô vô đây”. Ông chồng thở dài vời một giọng điệu như sắp nổ tung. “cô thừa biết là bà ta chưa bao giờ ưng tôi”.

“Tại sao phải ưng?”

“tại sao bà ấy phải ưng? Ai biểu anh dám chê bai mẹ tôi béo và không hợp với đôi bông tai bà ấy đang đeo trước mặt bao nhiêu khách khứa bạn bè của bà!’’

“chê bai à? Sao mà…. tôi chỉ…” ông Smithh đứng dây, quây lưng và mím chặt môi. “tôi nghĩ là chúng ta đã cho qua chuyện đó rồi chứ, sao cô cứ thích nhai đi nhai lại chuyện cũ hoài vậy? Có gì mà cô cứ càu nhàu như… như một mụ phù thủy vậy!”

“phù thủy?” mắt bà Smith long lên dữ đội không thua gì lửa đèn hàn gió đá.

“ừ, bà phù thủy già ạ! Tôi chỉ muốn làm cô cười bằng cách kể một câu chuyện vui về người phụ nữ nhỏ con đánh chồng. Mà giờ cô làm rách việc, biến mọi thừ thành ra một trận cãi vã thế này đây!”

“tôi mà rách việc á?”

Hai người họ bắt đầu to tiếng đến mức cả xóm phải giật mình.

Qua tới nhà bên

Vợ chồng bác sĩ Clark nhà bên cạnh nhìn nhau thở dài.

‘’gia đình nhà Smith lại gây lộn nữa rồi’’, bà Clark nói ‘’họ không chừa được cái tính bốc đồng’’.

‘’chịu thôi’’, bác sĩ Clark ồng ý. ‘’anh nghĩ chúng ta nên đóng cải cửa sổ lại cho đỡ ồn. anh cần sự yên tĩnh để xử lý đống hóa đơn này’’.

‘’thôi mà đừng đóng cửa’’ bà Clark năn nỉ chồng. ‘’bộ ông không tò mò xem họ cãi nhau vì chuyện gì sao?’’

‘’không!’’ ông Clark trả lời dứt khoát. ‘’anh muốn đóng cửa sổ và anh sẽ làm thế ngay bây giờ. Anh còn nhiều việc phải làm ở đây và cũng không muốn ngã bệnh vì gió lạnh!’’

‘’làm ơn để cửa mở vài phút nữa để em hóng gió thêm một chút được không?’’

‘’không là không! Em tò mò tọc mạch chỉ để buôn chuyện với mấy bà hàng xóm chứ gì!’’ bác sĩ Clark vừa nói vừa đóng của sổ. ‘’anh nghĩ em nên hành xử chín chắn và tập trung lo việc nhà mình sẽ hay hơn!’’

Bà Clark bắt đầu nghiêm mặt chống nạnh. ‘’ông nói thế là quá đáng rồi đây! Tôi thích nghe ngóng chuyện thiên hạ vì điều đó làm tôi thấy vui. Suốt thời gian qua anh làm tôi vui được bao nhiêu lần chứ? Tôi chán cái nhà này lắm rồi. Mỗi ngày phải làm đi làm lại công việc nội trợ tẻ nhạt. Ông bà Smith có thể hơi bốc đồng, nhưng ít ra họ còn có thú vui làm cái này cái kia, rồi đi đây đi đó. Ông Smith cũng chẳng ‘’trùm sò” như anh!’’.

‘’cô chê tôi trùm sò à!” ông Clark tức tối giậm chân xuống sàn. ‘’nhìn đống hóa đơn này này! Cô tiêu xài gấp ba mấy bà cô khác ở cái xóm này! Cô có ô tô riêng và…’’.

“sao phải nói dối?”

Và ….

‘’trời ạ, cái đó là bệnh nhân của ông tặng để thay cho tiền mặt chứ có phải ông mua cho tôi đâu. Ông chưa bao giờ thật lòng tặng tôi một thứ gì, chỉ toàn chiêu trò dỗ ngọt rẻ tiền để tôi câm miệng!’’

‘’cô nói dối! Không phải như thế và tôi không muốn nghe cô nói câu đó lần nữa đâu nhé!’’ ông Clark gằng giọng, cố kìm nén cơn giận đang sôi sùng sục trong người.

Bà Clark xích ra xa ông, tay nắm chặt ghế và tiếp tục lải nhải ‘’nói dối ư? Sao tôi phải nói dối hở đức ông chồng đáng thương. Từ khi lấy nhau đến giờ anh chưa hề làm gì cho cái nhà này. Trừ việc vỗ béo cái túi tiền của riêng ông! ống …!’’

Tất cả những gì diễn ra kế tiếp là một quả bom nổ chậm ở gia đình Clark!

Chuyện gì tiếp đây?

Marge và max là một cặp đôi mới cưới chuyển đến sống ở gần nhà Clark. Họ nghe thấy cuộc đấu khẩu và lắc đầu.

‘’nghe như trời sặp đến nơi cưng nhỉ?’’ anh chàng Max hai mươi sáu tuổi thở dài với một chất giọng trầm nghe như một quý ông xấp xỉ ngủ tuần.

‘’thật tệ khi ngay cả những người có trí thức như ông bà Clark lại bốc đồng thế này!’’

‘’ai mà không thế chứ?’’ Marge đáp lại, mắt nhìn về phía chồng mình.

‘’em có cho phép anh thể hiện sự bốc đồng đó vì em không?’’ Max cười mỉm và bế phắt cả người Marge lên.

‘’ấy! em còn một việc chưa làm xong’’

‘’em chắc việc đó thật sự quan trọng chứ?’’

‘’chắc chắn!’’

‘’em có chắc răng mình không muốn biết một việc thú vị hơn việc em đang làm chứ?’’

‘’anh hư quá…”  Marge cười và véo lên má chồng.

Con người của cảm xúc

Không phải nhà Smith, cũng chẳng phải nhà Clark bốc đồng. Mà hầu hết mọi người đều là những sinh vật có cảm xúc. Nguy cơ mất kiểm soát cảm xúc cũng thường xảy ra.

Bất kể nội dung nói chuyện là gì. Nhiều người vô tình nói ra những ngôn từ hoặc thể hiện những hành động vô tình hoặc ám chỉ đến một điều tiêu cực. Khi điều tiêu cực hướng tới đối tượng giao tiếp, người nghe thường sẽ có những phản ứng nhất định với những ngôn từ và hành động nhận được.

Ai cũng biết vài cách để làm người khác khó chịu. Dù vậy chỉ khi muốn biến mình trở nên đáng yêu hơn, thành đạt hơn thì bạn buộc phải xây dựng một thói quen mới.

Bạn sẽ nắm phương pháp nhanh hơn, khi bạn quan tâm tới người khác hơn bản thân mình. Chính việc thật sự quan tâm người khác, bạn mới dễ dàng đặt bản thân vào vị trí của đối phương. Và đánh động cảm xúc.

Để làm người khác tôn trọng bạn. Bạn phải thực sự tôn trọng người khác. Để được lợi ích bạn phải tạo ra nhiều lợi ích hơn nữa cho người khác.

Để làm người khác yêu thích và làm theo lời bạn nói. Bạn phải nói đúng vào cảm xúc của đối phương.

Một người bình thường luôn có những cảm xúc bên trong. Cảm xúc thôi thúc họ tìm kiếm sự hài lòng. Trong bạn cũng có những điểm cảm xúc mà người khác có thể thâm nhập. Và bạn cũng có thể thâm nhập cảm xúc của người khác qua những điểm tương tự.

Một cá nhân sẽ bị chi phối bởi những điểm cảm xúc nhất định trong thời điểm cụ thể. Đại thể gộp thành bốn dạng huyệt cảm xúc gồm: thân, tình, danh và lợi.

Để đánh động vào suy nghĩ của ngưởi khác, bạn phải nhận định được cảm xúc nào đang chi phối đối phương nhiều nhất (tại thời điểm đó). Biểu hiện của người nói cho thấy điều gì? Phần quan trọng nhất bắt đầu.

Khao khát sở hữu hoặc lo sợ mất mát

Việc hòa nhập vào suy nghĩ của đối phương luôn đi từ mối bận tâm của người nói. Những chi tiết vô tình để lộ.

Trên thực tế, đôi lúc việc nắm bắt cảm xúc còn có những đòi hỏi dựa trên kiểu huyệt cảm xúc. 

Ví dụ: trong danh tiếng bạn không thể chỉ nói kiểu như:

“cô cố muốn mình trở nên xinh đẹp không?”

Đôi lúc sẽ có tác dụng. Với trường hợp một người tự cho mình đẹp hay được công nhận là đẹp. Câu hỏi trên sẽ trở nên vô nghĩa. Vì đối phương có thể nghĩ “tôi đẹp rồi. Không cần đâu. Cảm ơn”. Những trường hợp này thường do điều quan tâm của người nghe thay đổi hoặc điều bạn nói không đề phòng trường hợp đối phương có nhiều mối quan tâm.

Chung quy việc dựa trên được và mất luôn là khởi đầu để tiếp cận suy nghĩ đối phương. Qua nhưng gì đối phương thể hiện hay sở thích cá nhân. Bạn sẽ nhận định chính xác hơn điều đối phương quan tâm. Bằng chứng xuất hiện.

Bắt đầu

Lời nói là biểu hiện của suy nghĩ. Từ đây bạn sẽ bắt đầu có nhận định cụ thể hơn.

Thân

Một người được xem là nặng về bản thân, thường những gì họ nói có thể liên quan một số từ kiểu như:

“mệt lắm”, ‘’ăn uống’’, ‘’môi trường’’, ‘’khỏe mạnh’’,..  hoặc những gì liên quan tới con cái tôi, gia đình tôi, người thân, hay bạn chí thân của tôi.

Ví dụ: một người nói “sao mọi người ở đây ý thức vệ sinh kém quá”. Họ nói về người ngoài, còn bên trong họ đang nói về lợi ích họ bị mất.

Lợi

Một người thường được xem là nặng về lợi, thường những gì họ đề cập có thể như sau:

‘’tốn kém lắm’’, ‘’phí lắm’’, ‘’nhiều/rẻ lắm’’, ‘’lợi nhuận’’, ‘’tiền’’, ‘’thị trường’’, ‘’thời gian’’… hay những gì liên quan tới công việc của cá nhân cũng có thể là một người quan tâm nhiều về tiền bạc.

Ví dụ: ‘’sao tôi phải làm công việc vô ích này?’’

Dù vậy trường hợp có người đặt tình yêu của họ vào tiền bạc. Lúc đó câu họ nói sẽ khác đi.

Tình

Một người được xem là nặng về tình. Bạn có thể thấy biểu hiện khi nói ở họ như sau:

‘’chán quá’’, ‘’hứng thú’’, ‘’nhớ’’, ‘’nghĩ’’, ‘’yêu’’, … đôi khi có cả những cái chẳng liên quan gì như mây, gió,…

Ví dụ: ‘’cuối tuần này sao chán quá’’, ‘’có chỗ nào vui vui để đi chơi không?’’.

Danh

Một người nặng về danh tiếng sẽ có những biểu hiện kiểu như:

‘’nhục’’, ‘’quê’’, ‘’đẹp’’, ‘’xấu’’, ‘’giàu’’, ‘’nghèo’’, ‘’mất mặt’’… hoặc một số suy nghĩ như kiểu người khác nhìn hay nghĩ gì về họ, khi họ trong một hoàn cảnh nào đó.

Ví dụ: ‘’mọi người sẽ nghĩ gì nếu như tôi ăn thứ đó?’’

Khái quát trên là nền giúp bạn đưa ra nhận định ban đầu về người nói. Để gắng kết những điều người khác quan tâm với điều bạn nói. Cách diễn đạt đòi hỏi có thêm một số yếu tố phụ. (Bài viết khác sẽ để cập thêm).

Khi vào thực tế, điều cần nhớ  chỉ có một. Bạn chỉ cần xác định cái người khác quan tâm. Hoàn thành bước xác định điều người khác quan tâm, tức bạn đã thực hiện xong việc định hướng cho những điều bạn sẽ nói tiếp theo. Có phải bạn đã làm xong bước đầu tiên của quy trình được nêu ở bài đầu tiên? 

Chi tiết sẽ được trình bày ở các nội dung sau. Dù vậy bạn cần hiểu tổng quát của quá trình tác động cảm xúc. Đầu tiên bạn xác định điều người nói quan tâm. Sau đó bạn gắng kết điều người nói quan tâm với điều bạn nói. Cuối cùng bạn sẽ khích lệ đôi phương làm điều họ quan tâm (nếu một việc có lợi cho cả bạn và đối phương, bạn đang thực hiện việc thuyết phục). Một góc khuất ít khi phơi bày.

Khi bạn có một suy nghĩ về điều sẽ làm và phải nói chuyện với một người khác. Sự góp ý của người khác sẽ đưa bạn đến hai kết cục. Bạn làm điều mình đã nghĩ hoặc bạn thực hiện một hành động khác với suy nghĩ ban đầu. Việc đó thật sự nghĩa là gì?

Tất cả mọi hình thức giao tiếp đều mang tinh thuyết phúc. Hoặc bạn thuyết phục người khác hoặc người khác thuyết phục bạn. Vậy điều gì đáng lo ngại ở đây?

“Làm sao để biết việc bạn bị tác động cảm xúc từ người khác là tốt hay xấu?’’

Khởi sự của việc thuyết phục hay dụ dỗ đều bắt đầu bằng cách đặt câu hỏi thăm dò. Tiếp đến là câu hỏi dẫn dắt cho tới cuối cùng là hành động mà người nghe (tức bạn) cần thực hiện. Làm sao để bạn có thể tránh bị dụ dỗ?

Rất khó. Điều đó dựa trên việc bạn nhận diện các chi tiết bất cập. Dù vậy nhận diện tổng quát vẫn là điều đối phương quan tâm. Người đó đặt bạn vào mối quan tâm hàng đầu hay bên dưới lợi ích của họ? Đối phương là người thế nào? Họ có chuyên môn gì và họ có hiểu hết về tình huống của bạn? …

Một việc phải bàn

Bạn từng tới nhà sách hoặc thư viên. Bạn có từng thấy cuốn “đắc nhân tâm”? Đó là quyển sách về những nguyên tắc và các câu truyện có thực. Một số đối tượng có thể tiếp thu kiến thức theo kiểu câu chuyện. Dù vậy nếu bạn không tiếp thu được, đây là giải thích khác cho sách, sau khi bạn nắm được toàn bộ kỹ năng tác động cảm xúc. Nó như sau.

Trong “đắc nhân tâm” có đề cập nhiều nguyên tắc. Dù vậy kết thúc phần đầu chỉ có 3 nguyên tắc chung nhất.

  1. Không than thở, trách móc.
  2. Thành thật quan tâm người khác.
  3. Khơi gợi người khác ý muốn thực hiện điều bạn đề nghị họ làm.

Tại sao 3 nguyên tắc này lại tách biệt toàn bộ với các nguyên tắc còn lại. Để dễ hiểu, bạn cần nhớ 3 nguyên tắc này thuộc tinh thần. Nói cách khác là tính cách và lối sống của một người thông hiểu sức mạnh của khả năng giao tiếp. Còn một việc nữa.

Một chỗ dễ bị hiểu lầm là “khơi gợi người khác ý muốn thực hiện điều bạn đề nghị họ làm”. Vậy người đề nghị đặt lợi ích của bản thân hay lợi ích của đối phương lên hàng đầu? Nếu hiểu đúng bạn sẽ phải đặt bản thân vào vị trí của đối phương, hướng đối phương tới lợi ích của họ và (có thể) đi đến nơi bạn cũng có lợi ích. Đò là khu vực lợi ích chung. Trường hợp không có lợi ích chung, lợi ích của đối phương là quan trọng nhất.

“Tại sao phải giải thích việc này ở đây?”

Vì lợi ích của bạn. Tốt nhất bạn có thể có cuốn “đắc nhân tâm” là đợi một đợt tặng sách miễn phí của Trung Nguyên (bạn có lợi). Tiếp theo là bạn tôn trọng quyền tác giả và đọc thêm 27 nguyên tắc còn lại, sau khi mua sách (bạn, tác giả và nhà sản xuất đều có lợi). Cách cuối cùng bạn đặt sách theo link tôi đề cập. Tại sao phải làm vậy?

Khi đó bạn, tác giả, nhà sản xuất, người giao hàng và tôi đều có lợi. Việc này thật sự nghĩ là gì?

Thật ra tôi là người tiếp thị (cuốn sách cho tác giả).

Cùng một việc bạn làm, để tạo ra nhiều lợi ích nhất bạn sẽ chọn gì?  

“Ra tiệm sách cũ ngồi đọc!”. Tôi sẽ nói gì?

Tôi luôn tôn trọng quyết định của bạn, dù có chút tiếc nuối.   

Link để bạn đặt sách: ở đây (link sẽ được gắng khi bạn đọc toàn bộ chuyên mục kỹ năng giao tiếp)

Việc phải làm để bạn tiếp thu kiến thức từ nội dung này

Để thuận thục việc tác động cảm xúc của người khác. Giờ bạn phải tập nhận định mọi người xung quanh để tìm được điều họ quan tâm.

Hãy nhận định những người bạn quan tâm lúc rảnh. Hãy dành một phút để nghe những lời nói từ người bạn muốn nói chuyện cùng, trước khi bạn bắt chuyện. Họ quan tâm điều gì?

Càng chậm rãi trong giao tiếp bạn càng dễ nhận định người khác, cũng như nhận định về bản thân.

Những bài viết sau sẽ đề cập tới cách đặt câu hỏi đi vào suy nghĩ của đối phương. Đồng thời bạn còn nhớ việc phải làm của bải trước? Hãy tiếp với trò chơi đặt câu hỏi. Đó là điều tiên quyết phải làm, nếu bạn muốn truyền đánh động tải cảm xúc trong người khác.

Bạn muốn thấy quyền năng của câu hỏi? Hãy lên facebook và thử hỏi những câu hỏi tế nhị về một người nào đó trong hình chụp cùng bạn. Câu hỏi liên quan tới điều bạn của bạn đang quan tâm càng tốt. Bạn sẽ nhận được phản hồi trong bao lâu?

Nếu bạn thuần thục toàn bộ kỹ năng này, điều đó còn có nghĩa là gì?

Khi kỹ năng trở thành thói quen, có phải bạn đang xây dựng lối sống của chính mình?

Xem nội dung tiếp theo ở đây.

1 Comment

  1. Pingback: Thoát ế mùa Noel 2020 - bài 1 kỹ năng giao tiếp

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *